Stele of Lemnos enigma of the Albanian language – Decoding. (Stele e Lemnos enigmë e gjuhës shqipe – Deshifrim)

Stele of Lemnos enigma of the Albanian language – Decoding.

(Stele e Lemnos enigmë e gjuhës shqipe – Deshifrim)

STELA E LEMNOS

In 1886, two members of the french archeological school of Athens found an inscription over the stone of a tomb in the village of Kaminas of the island Lemnos. The inscription belonged to the seventh century (VII) B.c .

The two members of the archeological school published this finding in the schools newsletter (G. Cousin and F.Durrbach, Bas-relief de Lemnos avec inscriptions.Bull.d.corr. Hellen.1886, 1)

Through the albanian language, the scholars Zaharia Majan, Robert d’Angely, Nermin Vlora Falaschi as well as other foreign and native researchers noticed that there was written in albanian but they couldn’t completely decipher it.

But what was actually written there?

Look at my decryption in the table and in the following text.

Over the tombs tile, 2700 years ago were written these words:

HOΓΑIEΣ NA_ΦΟʘ  ΖIAΖI MAΡAΖ MAF

ΣI AN YFΕIΣ AFIΣ EFIΣʘO SE ΡON AIʘ*

ΦΑΜΑΥΑ ΣΙ ΑΝ SE ΡON AI

MOΡIN AIΓ

AΧEΡ TAFAΡΣIΟ

ZI F’AI

The word “ΦOʘ” is read “thotë” in albanian � means “to say, says ”

the word “MAF” is read “math”→ madh, in albanian – means “big”

They are read like this because the letter “F” has a double phonetic meaning; it is articulated not only as F but also as Th.

The word “AIʘ* is read “Ata“-it means “they”, (the personal pronoun “ai” � means “he” turns into plural into “ait” which means “ata ” – they.)

From this row of words, it is understood that the worrior is in war,somewhere away from his family and tribe and he is worried how are the people of his tribe and birthplace doing ,because he and his friends continue to be alive.

ΦΑΜΑΥΑ ΣΙ  ΑΝ  SE  ΡON AI MOΡIN AIΓ

FAMAJA SI ANE, SE RON AI, MORIN AIG

Ofcourse, Hogies (through the messanger) would specially ask also about his family. And when it comes to family, he says it in singular, therefore the question is given in this form:

FAMAJA SI ANE; SE RON AI, MORIN AIG.

Which means: How is the family, because he is alive, they revenge.

The word “FAMAJA” is read “familja” � family (until before a century, in all the albanian newspapers of the year 1900 and later, we find the words “familja” � family written in the form “femia”)

The word “AIΓ“, is read “hak” � means revenge, (the form of the word “AIG” is found even today in the word “Shpag”, kërkojnë shpagim, marrin hak – to revenge, to acquire vengeance)

AΧEΡ TAFAΡΣI Ο  ZI F’AI

AHER TAFARSI O SI F’AI

HOGIES. His people there in his birthplace should not lose their hopes, that’s why they must celebrate, and be happy.

And this is the reason why on this big poem, the word “Happiness” is mentioned twice.

We find it firstly in this line: ΣI AN YFΕIΣ AFIΣ EFIΣʘO SE ΡON AIʘ � and secondly, we find the word celebration again, AHER “TAFARSI” O SI F’AI; which means, “atëhere gëzoi thërisni, ashtu siç tha ai”- then celebrate, cheer, just like he said.

The word “AxER” is read “atehere“- it means “then” /”so”

The word “TAFARSI“, is read “të thërrasi“- it means to cheer (“t’thërresë”, fisi, familja), (brohorasë)-to cheer, the tribe the family through shouting.)

Endly we are recalling once more the marvelous poem in albanian:

HOΓΑIEΣ NA_ΦΟʘ ΖIAΖI MAΡAΖ MAF
HOGIES NA FOT SI AI MARAS MAF

(Hogies na thotë se është në maraz të madh) � Hogies tells us that he is in a great/big worry )
ΣI AN YFΕIΣ AFIΣ EFIΣʘO SE ΡON AIʘ
SI ANE YFIS FIS EFISTO SE RON AIT

(Si jane fisi dhe jo fisi, e festo se rrojnë ata ) – How is the tribe and the non tribe (the other people), and celebration/celebrate because they live/ are alive.

ΦΑΜΑΥΑ ΣΙ ΑΝ  SE  ΡON AI MOΡIN AIΓ
FAMAJA  SI ANE SE RON AI MORIN AIG

(Familja si janë, se rron ai, marrin hak) – How is the family, because he lives, they revenge.

AΧEΡ TAFAΡΣIΟ  ZI F’AI

AHER TAFARSI O SI F’AI

(Atëhere të thërrisni (gëzoi) ashtu sic na thotë ai) – So / Then shout/ cheer /cherish just like he says.

— Note: Hogies* means Leader (hogies = hodies)

Aleksander Hasanas

(Mili Butka) 

Korce – Albania.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

CARIA - Popujt e Azisë së Vogël - Shqipja gjuha e tyre.

Gjuha Cariane pa frikë mund të përdorim frazën - "Barbarians" gjuhë barbare pra, e fshehur kjo maskuar nga një maskim grek - për ti dhënë një përshkrim të shpejtë kombit të vet si të lashtë dhe të njohur si Carians.

Kjo edhe për një arsye tjetër: A dini se shumë njerëz të famshëm ishin në fakt me origjinë Cariane? "Babai i historisë", Herodoti ishte gjysma Carian nga ana e etërve të tij, që quhej Lyxes ose Lỳkse në vendlindjen Carian. Cleoboulos e filozof, një nga shtatë mendimtarë të Greqisë quajtur, ishte një Carian nga qyteti i Lindos, prej të cilit kemi  një nga thëniet më të mençura dhe më klasike ndonjëherë; "Moderation is the best thing" një frazë që u bë si një paraprijëse e kulturës greke.

Thales Miletian, një nga filozofët më të mëdhenjë dhe me shumë të drejtë  i quajtur "babai i shkencës", ishte gjithashtu Carian. 

Jemi të njohur  gjithashtu me 'Mausolos', dhoma varrimi i të cilit "mauzole", u bë një nga shtatë mrekullitë e botës. Personi më i pasur në historinë e njerëzimit dhe Mbret e Lidias, Pasanik, ishte gjysma Carian. Kjo do të thotë së fundi, se Carians ishin shumë më tepër të famshëm, por të njohur relativisht dobët.

Origjina e Carians

Edhe pse Carians përmenden shpesh në literaturën e lashtë, pjesa më e gjerë rreth tyre mbeti një mister. Deri në vitet 80, kur shkrimi Carian ishte deshifruar më në fund, deri atëhere nuk dihej asgjë në lidhje me natyrën e gjuhës së tyre. Ajo që ne e dimë tani, është se gjuha Cariane i përkiste grupit Luwic e gjuhëve Anatole indo-europiane së bashku me Lycian.

Megjithatë, shumica e autorëve të lashtë e vendosin popullin e lashtë Carian fillimisht në tokat e së sotmes Greqi.

Në kërkim të para-historisë së tyre, do të ishte, edhe një herë, e mençur të besonim Herodotin, i cili ishte gjysmë-Carian nga gjaku. Ai raporton në lidhje me Kretën, ku Carians banonin në ishujt e Egjeut dhe janë subjekte ndaj "Minoan" Mbretit Minos. Ata nuk paguajnë asnjë haraç, gjatë  të furnizimit të Kretës me anije dhe detarëve kur ishte e nevojshme.

Nga fushatat e tyre me Minos, ata u bënë të njohur si mercenarë dhe në fakt emri "Carian" u bë pothuajse sinonim me "mercenar". Në këtë pikë të kohës, Carians janë të njohur si Leleges, një emër i cili ka qenë shumë konfuz për historianët. Në fakt, Leleges janë një grup njerëzish që Possedojnë në disa llogari si Carians dhe në llogari të tjera, si një komb i veçantë, që lidhen ngushtë me Carians. 

Me paraprakisht Jon dhe Dorian në ishujt, të Carians përfundojnë në kontinent, Epir. Në anën tjetër, sipas Herodotit, Carians i paraqesin si vendasit e Caria. Ata thanë se Lydos dhe Mysos, etërit e Lydian dhe kombit Mysian respektivisht, ishin vëllezërit e tyre “Car” atit themelues.

Herodoti beson megjithatë, se vendasit e Caria, ishin Kaunian, një komb që miratoi gjuhën Cariane (ose Carian miratoi Kaunian).  Kaunianët në nga ana e tyre kanë pohuar se kanë ardhur nga Kreta.

Shembuj gjuhësor.

Më poshtë ju do të gjeni disa fjalë Cariane dhe lidhjen e tyre me gjuhët e tjera indo-evropiane.

Vini re gjuhën shqipe  e njëjtë fiks me ate Cariane.

Thuhet se Jonianët e parë që u vendosën në Caria nuk shpunë gra me vete, por janë martuar me gratë Carian lokale. Kjo do të thotë se popullatat e bregdetit Carian ishin fillimisht të përziera dhe valët e mëvonshme të grekëve duhet të kenë shkaktuar një helenizim të hershëm i 6 popullatave Cariane.

Pak a shumë, Carians duhet të kenë qenë ekzistues si komb brenda një kombi dhe erdhi në një formë simbiozë me grekët.  

Tani, nëse shkrimtarët grekë ishin me të vërtetë të drejtë në lidhje me migrimin e Carians në brigjet e Azisë së Vogël,  dyhet thënë kur ndodhi kjo?

Në anën tjetër të Egjeut gjendet përgjigjia. Vendi i Karkisa siç quhet në të dhënat e Hethit mund të jetë Caria i shekullit të 14 pes. Duke pasur parasysh etnonimin Carian "Krk" dhe "Krka" e përdorur nga fenikasit dhe ajo persiane, përkatësisht, atëherë do të thotë, Karkisa qenë Caria nga vende të larta.

Carian i përket familjes indo-evropiane e gjuhëve të Anadollit, së bashku me Hiteut, kuneiform dhe hieroglifik Luwian, Palaic, Lycian, Lydian, Sidetic dhe Pisidhisë.

 V. V. Sevoroskin-në bazë të dokumentacionit të tërthortë afirmuar në burimet klasike, kryesisht emra Carian duhur që treguan lidhje të forta me të Anatolisë. Por kjo tashmë është konfirmuar qartë nga burime të drejtpërdrejta, tani që alfabeti Carian është deshifruar, dhe prova vendimtare gjuhësore është marrë nga tekstet Carian 9.

Pavarësisht klasifikimit të saj të caktuar, Carian është një gjuhë e dëftuar dobët. Shumica e mbishkrimeve Carian janë prodhuar jashtë Caria (e.g në Egjipt) dhe janë kryesisht grafite me kontekstin lakonike (e.g emrin e amanuensis). Kjo na lë me një fjalor që është i përbërë kryesisht nga emrat personal. Më të gjata tekstet Cariane janë gjetur në Greqi dhe Turqi, por është e nevojshme për shumë më tepër në mënyrë që të kërkojmë një kuptim më të mirë të  kësaj gjuhe.

Pjesa më e pazakontë dhe e vështirë e gjuhës Cariane është alfabeti saj. Ajo duket pak a shumë si një alfabet rrjedhe greke, por në realitet çfardo lloj leximi nëpërmjet gjuhës greke do të ishte i pa vlerë me realen në Carian. Për shembull, e konsiderojnë si më poshtë hipotetike shkronjat rendore tek emri MARIA 10, e cila është lexuar si SAŠLDA in Carian. 

Vlerat e këtyre shkronjave nuk kanë të bëjnë fare me ato greke dhe për këtë arsye përpjekjet e para për të lexuar Carian si greke, është bër pothuajse “unpronounceable”. (e pa prononcueshme, e pa pranueshme)

Një përpjekje e dytë për të lexuar Carian si alfabet semisyllabic nuk dha asnjë dritë.

Egyptiologisti John D. Ray duke përdorur bilinguals Carian-egjiptian ariti të caktojë vlera të reja për këtë gjuhë jo "greke"-si alfabet, dhe gjuha Cariane është deshifruar pas kësaj.

Tek kjo tabelë vini re me kujdes disa fjalë të lashta PIE - të cilat gjenden ende pastër tek gjuha shqipe, pa haruar evoluimin e shkronjave llogjike dhe me bazë shkencore përcaktuar ashtu e njëjtë kjo për të gjitha gjuhët e tjera e tjera në përdorim; psh: kemi kalime te tilla si : d/t/s = ds/x/z ashtu si: Ts = c/ç, etj. 

Shpjegoj këtë pasi fjala e parë PIE e ndodhur tek kjo tabelë aty kemi: 

dhu₂mós =zu'mènim - zèmërim.

Aleksander Hasanas

           (Mili Butka).

Piramidat Egjiptiane – Etimologji

Piramidat janë ndërtesat më të lashta dhe sigurisht objekte të cilat ruajnë informacione të rëndësishme dhe të vlefshme qysh prej kohës parahistorike, ato janë strukturat më të mëdha monumentale në planet të njohur për gjithë njerëzimin, legjenda të shumta egjiptiane thurur ndër shekuj dhe ne ende dimë fare pak për to ndërtimin, funksionin, qëllimin e tye, etj.

Një prej tyre është kuptimi i fjalës “piramid” (▲) pra kuptimi i  fjalës “Piramida” është një pyetje dhe një diskutim i gjatë i kryer nga shumë studiues të ndryshëm dhe egjiptologë  duke pranuar se origjina dhe kuptimi fjalës “Piramida” është e panjohur… Burimet e fjalës për termin “Piramida” thuhet se është një fjalë nga Greqia e lashtë ‘πύραμίς’ apo ‘πύραμίδες’ në numrin shumës dhe që do të thotë “Zjarr në mes”

Si duket grekët e rrokëzojnë fjalën: “Pir + mid = Zjarr në mes” përshtatur në gjuhën e tyre πύραμίς  dhe historia mbaron me kaq.

Por nga vëzhgimet e të dhënave më të lashta egjiptiane kemi krijimin e tokës e cila u formua si një grumbull gurësh në rritje nga masa e holluar me ujë. Kështu fjala e lashtë egjiptiane MR lidhet me një grumbull gurësh dhe simbolikisht përfaqëson një piramidë, pra egjiptianët e lashtë kanë përcaktuar bashkëtingëlloret MR për të përfaqësuar fjalën “Piramidë”

Ndërkohë fjala e lashtë egjiptiane për piramidat “Mer” do të thotë edhe “Zoti”, në Egjiptin e sotëm çdo piramidë ka emrin e vet. Në arabisht fjala për piramidë është  هرم,  e cila shqiptohet “ʰaram” e që do të thotë thotë “I madh i aritur ose madhësi”. Interpretimi i parë i shkruar i fjalës “Piramida” në Evropë ka qenë në vitin1555

Gjithësesi forma e piramidës është pranuar se mund të përfaqësojë zbritjen e rrezeve të Diellit, ndaj shumica e piramidave ishin të lëmuara me gurë gëlqerorë të bardhë, dhe jo rastësisht shumica e tyre janë të emërtuara me simbole që i referoheshin ndriçimit diellor pothuajse në të gjitha rastet, pra forma e përsorur piramidale u adoptua nga ndërtuesit e lashtë egjiptianë pikërisht sepse, veç kultit të faraonit, aty praktikohej edhe ai i Diellit.

Egjiptologu Mark Lehner ka deklaruar se në kohën e lashtë Khemitiane për piramidën ishte diçka që ai e quan “MR. -≎- Pyramid”, Lehner bazohet në përkthimin e tij prej simbolit; [-≎-= z] ‘Z’ si “Vendi i Ngjitjes” dhe se dy bashtingëlloret MR, shkruhen si “Mer” dhe zakonisht përkthehet si i/e dashur, si në Meriamen (dashuri Amen,) ose Meritaten (Atin e dashur).

Në përqasjen me traditën vendase, në përdorim interpretohen si “Shtëpia e Natyrës, Shtëpia e Energjisë” dhe Tempulli ishte Për-Ba (Shtëpia e shpirtit) dhe varri ishte Per-Ka (shtëpisë së projeksionit fizik) sipas traditës vendase kjo në mënyrë që shpirti Ka prej trupit Ba të shkeputej dhe të ngjitej la – lart në qiell nën ndriçimin e rrezeve “Ra”.

Pra Piramidat në fillesën e tyre para se grekët dhe greqishtja të kishin lindur në këtë tokë, mbi këtë Dhe quheshin:  MER + Z – e pas kësaj i drejtohemi gjuhës së lashtë shqipe, ç’kuptim mer kjo fjalë e lashtë egjiptiane për piramidat.

Në kuptimin më të parë  kemi të bëjmë me foljen e gjuhës shqipe “mar” mer, merte etj, por ajo që i ka lodhur egjiptologët dhe studiuesë të tjerë është pikërisht simboli ‘Z’ e cila në fakt buron prej shkronjës; ‘✘’ dhe shkronja ‘Z’ në gjuhën shqipe lexohet dhe shqiptohet vazhdimisht: Z = zê.

Lexuam gjithashtu se Piramidat ishin simbol edhe i rrezeve diellore pra vendi nga ku  marim Zë = Jetë dritë; Xë (xixë) njëjtë si tek fjala shqipe: Zë/mer – zemra, organi trupor i njeriut atu ku marim energji “Zë” pa Ze/mer ska jetë.

Sigurisht mbi këtë fjalë “Mer” kemi dhe emërtimin Piramidë, duke ju referuar tashmë fjalës greke “Pir” që do të thotë i nxehtë-temp/eraturë (tempo) dhe jo zjarr në kuptim të parë, pra kemi: Pi/Ra, mbi re, mbitë sipër la-lart, perëndia Ra rrezet e atit Diell prej të cilave kemi burimin e fjalës Di/të dhe dritë, njëjtë si tek gjuha greke: Mer; i’méra = Ditë (ημέρα), veç kësaj tek gjuha greke gjejmë serish fjalën: πήρε, píre = mer, e mori, ndaj tek gjuha latine gjejmë “e morte – e mori, iku u largua vdiq”

Ky ishte një nga funksionet e piramidave vendi ku krijohej mundësia e pavdekësisë së faraonëve, vendi i ngjitjes se shpirtrave të tyre tek perëndia Ra, Tempulli aty ku trupi Ba “Mer zë” – dritë – Energji – Jetë, zë, za, Zoi. (Ζωή)

Ndërkohë sjellim edhe dy shembuj të tjerë ku tregojnë se folja shqipe “Mar” Mer, buron prej fjalës Ar- reze drite; i/e bardhë dhe kemi: Mermer krejt i bardhë, Marmara në greqisht si dhe në shqip: mar/amë – napë e bardhë që mbajnë, amat-mëmat tona mbështjellë në kokë, kështu dhe gjithë fjalët e tjera në gjuhën shqipe që kanë për rrënjë fjalën “marr – merr” kanë po këtë kuptim ose simbol i rrezeve të arta diellore – Ar. [arsye, arsej, arsim = ndriçim], etj.

Nga fjalori i shqipes kemi:

MERKUR m. kim.  Metal i lëngët në temperaturë të zakonshme, me ngjyrë të bardhë si të argjendit dhe me shkëlqim të fortë, që përdoret në mjekësi, në industri etj.; zhivë (simboli Hg). Oksidi i merkurit. Kripërat e merkurit. Llambë me merkur.

Në gjuhën e vjetër egjiptiane këmbët, gjymtyrë mbirë mi trupin amë quhen “Pire” njëjtë kjo si; piramidat “mbirë mbi dhe” – grumbull, tuma, tempull, tej mbi la, lart në qiell.

Vet fjala kâmbë “ambi” nga proto – shqipja sërish ka po të njëjtin kuptim: A’mbi = diçka e mbirë sipër një trupi çfardo, ashtu si fjala e lashtë “scambi” ky është një tjetër sinonim i fjalës “piramide” baraz të mbira mbi/të = piramidë, apo të ‘mbira mbi/dhe = piramidhe’, njëjtë si emri “qeramidhe = Dhe i pjekur i skuqur “xèr + dhe = xeramidhe, qyramidhe” [xerasia-qershi e kuqe] etj.

Duke ditur tashmë se piramidat ishin edhe simbol i rrezeve të nxehta të shëndritëshme aty ku grumbulloheshin rrezat e diellit  pi/R, në një pikë të vetmë njëjtë si tek panelet diellore sot, ato grumbullonin energji dhe shpërndanin nxehtësi – pir = pireto dhe tej/mpi – temperature, ky një funksion tjetër i piramidave për të përciellë ngrohtësi në tokën terr të ftohtë, tek gjuha paragreke gjejmë jo rastësisht fjalën Pirg = grup, grummbull mbi një pikë; x-ë boshe gjithë dritë ashtu si hapësirat midis dhëmbëve të pirunit  “pir a mi të” pra dritë midis tyre, në të ç’ara-t mes dhëmbëzave të piroit-pirun – pirua.

Pirro, emri i mbretit ilir të E/pirrit të sipërm, ka po këtë kuptim i mbirë i zotit Ra – bir, i mbiri i tij – burrë. [Pra Pi/rro do të thotë bir i zotit, (ipe = shqiponjë)].

Në botë ka disa male të quajtur Mer, Meru, një prej tyre mali i shenjtë Meru në Indi etimologjia e të cilit na shpije sërish tek e njëjta pike, tek i njëjti kuptim; baraz Dritë  ose i/e bardhë – mal i zotit – atit Diell. (olimp ⇔mbi la ⇔lambi = dritë)

Etimologji *Mer-u

A murale përshkruar Mat Meru, në Wat Sakhet, Bangkok, Thailand  Mount Meru është një mal i shenjtë me pesë majat [1] në hindu, Jain dhe kozmologji budist dhe është konsideruar të jetë qendra e të gjitha universeve fizike, metafizike dhe shpirtërore. [2]

Meru (Sanskrit: मेरु), i quajtur gjithashtu මහා මේරු පර්වතය Sumeru (Sanskrit) ose Sineru (Pali) (Tibetan: ཪི་ རྒྱལ་པོ་ རི་ རབ་), të cilat mund të shtohen edhe SU- sanksionuese prefiksin, duke rezultuar në atë që do të thotë “Meru shkëlqyer” ose “Meru mrekullueshme”.

Përfundimisht fjala “Piramidë shumëdimesionale, në konceptin e saj praktik funksonal, mitik e vizional, do të thotë objekt, grumbull i/e mbirë pirg mbi Dhe, vend i prehjes trupit “Ba” i ngjitjes la mbi Ra i shpirtit “Ka”, aty ku ai Mer – Za = dritë Jetë e përtejme; Paraisë-parajsë, e kurrësesi “Zjarr në mes”– sipas gjuhës greke, aty nuk ka zjarr por dritë në çdo orë të ditës madje, – kjo është piramida e cila qysh në fillesë flet qartë shqip.

Diçka krejt specifike na vjen këtë herë edhe prej gjuhës më të largët asaj kineze, mbi emërtimin Piramidë, aty ku piramidat janë nga më të lashtat dhe në një numër mbi 100 të tilla në provincën Shan Xi, në të ashtuquajturën \”zonë e ndaluar\” janë zbuluar mbi 100 piramida gjigante, nga të cilat më e madhja quhet po kështu “Piramida e Bardhë”, e cila është dyfish më e lartë se ajo e Keopsit në Egjipt, kjo piramidë është 350 metra e lartë.

Tek gjuha kineze piramida nëpërmjet simboleve të saj quhet; zi Jin ‘ta (jīnzìtǎ) –  heroglifi më i përdorur është; 金- Jin = Ar dhe Zi – një shenjë, hieroglif, symbol i shkruar: 字 dhe heroglifi i tretë kemi; 塔-Ta = një kullë.

Hieroglifi 字 = Zi shpjegon kuptimin e Jīn. Kjo është shumë e rëndësishme për shkak se hieroglif Jīn ka një formë të trekëndëshit në krye (金) dhe shpjegon se “Piramida” në gjuhën  kineze është “një hieroglif e cila duket si një kullë prej ari“.

Si mendoni edhe këtu kemi një rastësi? Pra fiks ashtu si tek gjuha e lashtë egjiptiane, e njëjtë edhe  në të lashtën gjuhën kineze na shfaqet sërish simboli: ‘Z’ + “kullë (AT) + Ar  = Piramidë.

·        金 – jīn =Ar, i/e artë = Piramidë

·        字 – zì = fjalë (zë)

·        塔 – tǎ = Kullë – At.

·        金字塔 = (kullë At e artë) Piramidë

Kuptimi i dytë i “piramidës” në Kinë është: Jiao zhui, përkthim i fjalëpërfjalshëm është  “një bri për shpimin terren” këto piramidat kineze në krye kishin mekanizma të mëdha për prodhimin e energjisë nga drita e Diellit dhe të universit.

Aleksander Hasanas

(Mili Butka)

EDHE NJËHERË PËR SHQIPONJËN DHE SHQIPTARËT (Pjesa V) - Nga: Brahim Avdyli

EDHE NJËHERË PËR SHQIPONJËN DHE SHQIPTARËT  (Pjesa V) 

Brahim AVDYLI:

Xhemajl Gashi përpiqet të shpjegojë alfabetin simbolik të të gjithë yllirëve, edhe pse disa të tjerë e quajnë “alfabeti kozmik”, të cilin ne do ta shohim më vonë. Në trekëndëshin Nish-Sofje-Shkup konsiderohet se është krijuar për herë të parë gjuha e vërtetë shqipe. Ky trekëndësh është më i vogël se sa Gadishulli Yllirik/Illyrik, territorit bazë. Për gjërësinë tij ndahen në një areal të gjërë të mospërputhjesh shkencëtarët e botës dhe shqiptarët.

Në qoftë se e marrim parasysh një thënie të autorëve të vjetër, në truallin e vjetër të ilirëve, ka pasur edhe aso fise, të cilët janë quajtur “fise thrake” dhe që nuk duket se ata kanë të drejtë. Daorsët në Bosnje i njohin më pak; kaonët janë ilirë në Epir dhe dardanët midis tyre janë poashtu ilirë. Ka shumë autorë që thonë se tribalët (shqip: prej triballëve) dhe peonët nëpër Makedoni janë fis iliro-thrak, sepse thrakët e kishin një shtet tjetër, por jo “kombin” tjetër. Ndarjet shtetërore nuk janë ndarje të kombeve, por ndarje admistrative, sepse një komb i cili e përdorë të njëjtën gjuhë me ndryshime të dialekteve, edhe pse jeton nëpër territore të ndryshme të disa shteteve, është i njëjti komb, me një gjuhë simbolike e të shumtën të pashkruar ilire, të cilët ua lënin nga brezi në brez gjuhën e tyre me gojë. Disa alfabete të shkruara, njëri ndër to alfabeti fenikas, janë futur me imponim.

Nuk do mend shumë të dihet se si janë shtresuar klasat në shoqëri. Klasa e parë sunduese është krijuar klasa skllavo-pronare. Zbulimet e tanishme po e dërgojnë më përpara për rindryshim jo vetëm historinë kombëtare, por edhe ate botërore, prej 35`000 viteve e deri në 10`000 vite p.e.s. Dihet se njeriu është ushqyer nga lisi i qarrit me lénat e amidonit, në paleolitikun e hershëm. Prandaj, këtë lis e kanë quajtur që atëherë “lis të shenjtë”.

Zbulimi i Piramidave të Bosnjës na e dokumenton se kombi ilir ka qenë ndër të parët që ka jetuar në tërë Gadishulin Yllirik (Ilirik) dhe ky zbulim na e dërgon tërë historinë të rishkuhet 20`000 vite më parë p.e.s.[1]

Yllirët, të cilët e kanë vlerësuar atëherë vendin e tyre të prejardhjes prej qiellit në tokë; dhe diellin, që e kishin si gjënë më të shenjtë nga yjet, pra ylli më vogël e pranë tokës, që nxenë, ngrohë, rritë e djegë gjithçka mbi dhé; dhe shqiptarët e sotëm, bij të yllirëve/ilirëve, nga Gadishulli Yllirik: me Dakinë e Rumanisë; me Bullgarinë dhe ish-Trakinë e vjetër ilire; Maqedoninë e sotme dhe ish-Macedonia iliro-thrake, në të ashtuquajturën “Greqi”; Thesalisë, nga trevat e “Greqisë” së sotme, e cila rrjedhë prej emrit “thesarë”, pra arë toke ; vend pune; thes ari me arë; tokë që prodhon shumë nga të mirat e botës [2]; Pellagoninë; Epirin; Shqipërinë e sotme; Dardaninë e vjetër, Serbinë e sotme, deri mbi Danub dhe Bosnje, merret si pjesë të këtij gadishulli.

Ky gadishull, që është quajtur “MAIA”, pra vend me maja dhe i lartë; është quajtur YLL-YLLIRI, simbol i Diellit. Prej kësaj e lidhim edhe SHQIPEN, prej emrit SHQIPONJË; prej YLLIT më të zjarrtë-DIELLIN; dhe në këto baza e kemi YLLIR-ILIR, IPHEST-STIPHE-SHQIPE, IPE-SHQ/IPE, gjuhën mëmë të Evropës e të tërë botës, pra gjuhën shqipe.[3]

Kështu, kjo është qendra e jonë e vërtetë, prej së cilës jemi shpërdarë në tërë botën, deri në Babiloni, por nuk e kemi origjinën prej Babilonisë, as prej Azisë së Vogël, ku kemi jetuar ne. Ata ishin Yllirët dhe jemi quajtur albanë. Yllirët dardanë kanë qenë paraardhësit dardanëve të Trojës, në Dardanele, dhe jo anasjelltas. Pas luftës së njohur të Trojës janë ndalur përsëri në Dardanë. Emrat i kanë trashëguar prej dardanëve të parë...

“Karakteristikë e këtyre fisive në lashtësi ishin lëvizjet e tyre të vazhdu-eshme, drejt burimeve, kullotave, ndaj edhe banesat e tyre, në shumë raste ishin të tipit të një popullsie me banim të përkohshëm”- thotë Sulejman Mato, në veprën e tij, “Në kërkim të rrënjëve”.[4] Ata nuk kanë mundur të krijojnë një bashkësi homogjene, por kanë qenë në zemër të Gadishullit Yllirik.

Yllirët apo Ilirët janë vazhdimësi e vërtetë e këtyre fiseve, veçanërisht tëdardanëve, qoftë të atyre më të vjetër apo më të hershëm, qoftë edhe të Azisë së Vogël, për çka na thonë studimet tona, veçanërisht studimet e legjendave, të cilat tregojnë se dardanët e ilirët i kanë stërgjyshërit e vet mbi Maqedoni, në trojet e tyre të Shqipërisë, Kosovës, e pjesërisht të Serbisë, deri në Nish.

Studiusja maqedonase Fanula Papasoglu, thotë sipas veprës së Sulejman Matos,[5] “Vëzhgime mbi lashtësinë e Gjuhës Shqipe”, se “dardania paraqitet si një nga rajonet ballkanike më pa të romanizuara”, ndërsa gjuhëtari i njohur i albanologjisë, Prof. Dr. Eqrem Çabej, dardaninë e ka quajtur si “pjesë e trevës gjuhësore dhe më të kryehershme të shqipes”. [6]

Por më një domethënie të veçantë në këtë vepër, shumë prej ilirëve janë hedhë në trojet e veta italike, prej Gjenovës, Venedikut, Romës, e deri në Siqeli. Aty ka pasur dhe se kanë ardhur të tjerë, dy pjesët e kombit, toskët dhe gegët, deri në Hallstatt dhe gjetiu, nëpër Europë.

“Nëntë të rinj dhe po aq virgjëresha, të ardhura nga Iliria, linden 12 popuj”, thotë Plini, në vëllimin III të veprës së tij, e nuk thuhet emri i veprës, por faqe 21, të cituar prej Sulejman Matos. Plini thot “12 popuj”, e nuk e thotë “fise”. Autori e lidhë gabimisht me 13 fise të Eprit dhe kështu përpiqet që “ta kuptojë”. Të 12 popujt janë popujt e rëndësishëm për tërë Evropën.

Jokli arrinë në përfundimin e vet se djepi i lashtë i shqiptaro-ilirëve ka qenë Dardadia, në Gadishullin Ilirik (Hemi, Maia, Ballkani), ndërsa dijetari francez E. Pitar, piketon dy tiparet kryesore të iliro-shqiptarëve, flokët dhe irisin e syrit, të cilat mbizotërojnë te të dy gjinitë (mashkullore e femërore), ngjyra kafe e irisit, që është mbi 70 për qind të rasteve të studiuara, dhe ngjyra blu e syve, e cila është nga pak e hapur.[7]

“Trashëgimet linguistike që vijnë nga gjuhët e lashta ballkanike (Gadishulli Ilirik, B.A.), si ajo e ilirëve dhe e trakasve, janë të lidhura ngushtësisht me shqipen”- thotë tekstualisht albanologu Nokli.[8] Këto na japin trekëndeshin e tri qendrave të para: Nish-Sofje-Shkup.

Do të pohojmë sikur Sulejman Mato në veprën e përmendur, se gjuha është një organizëm i gjallë e lëvizës,[9] por e konsiderojmë të pazgjidhur mirë “këmbimet” me gjuhë të tjera, shumë të mëvonshme dhe kryesisht gjuhë artificiale, si “greqishtja e vjetër”, sepse nuk mund të quhet kështu, pasi nuk kishte fare “grekë” andej-këndej e para vitit 1000 të e.s., por gjuhë shqipe të shkruar me një alfabet tjetër të Kadmit fenikas; gjuhës latine, e cila është krijuar e prej gjuhës së vjetër pellazgo-iliro-shqipe; rumune; kelte, gjermaniko-angleze; turke dhe gjuhëve sllave; pas shekullit XVI të e.s. ruse; dhe pas gjysmës së shekullit të XVIII të e.s. gjuhës “serbe”. Ato kanë marrë prej neve, e ne nuk kemi marrë prej tyre. Janë të verbër këta albanologë që e konsederojnë se “ne jemi marrës” e nuk e njohin aspak albanologjinë; që dalin “me shkrime” të tilla, sikur duan shkatërruesit të kombit iliro-pellazgë.

Po citojmë: “Ilirët i ngjajnë rrjedhës së Danubit... të përzier me keltë, me galë (të cilët janë vëllezër të Ilirit, B.A.!), me gotë (që janë një fis i mëvonshën thrakaso-ilir, të cilët luajtën rol të veçantë me “jermanët” iliro-makedonian në artikullimin e gjermanëve, B.A.!), dhe me sllavët e jugut (d.m.th. se janë themeluar shumë më vonë nëpër histori, por çekët janë themluar më parë B.A.!)”,[10] e nuk jemi dakord fare me “fiset parailire”, por Yllirët, sepse yllirët apo ilirët kanë ekzistuar që më parë, prej djemve të Polifemit, në parahistori. Nuk jemi dakort as me “gjuhët indo-evropiane”, apo “indo-gjermane”, sepse është gjuha bazë, gjuha mëmë, gjuha shqipe. Ky kostrukt është një konstrukt artificial, e jo linguistik. Ne po pajtohemi se “gjuha shqipe ka një vend të merituar”, por nuk pajtohemi me pseudofaktin se kjo gjuhë qenka “rezultante e kësaj përzierjeje gjatë kohëve”, duke “pas qenë” “një përzierje dialektesh, huazime, deformime, sinonime, deformime e zëvendësime nocionesh, të cilat kanë marrë dhe i kanë dhënë njëra-tjetrës në çdo kohë, dhe sot e kësaj dite”.[11]

Kur Sulejmon Mato bazohet kryesisht në konkludimin e albanologut të devotshëm, Çlirim Xhungës, nga i cili e merr një “ide të guximshme”, i cili thotë kësisoji, se “si greqishtja e vjetër ashtu dhe latinishtja nuk janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes, në dy alfabete të ndryshme”,[12] nuk do mend të theksohet se leksiku i shqipes është shumë më i vjetër.

Çlirim Xhunga u bën një studim të thuktë leksikut të gjuhës shqipe. Në këto studime i verteton se dy gjuhët e tjera, të theksuara në kokludimet e tij, nuk kanë potencial e thelbësor. Ai ua bën një studim të thuktë rrënjëve të gjuhës shqipe. Me këto rrënjë e shpjegon se “shqipja ia kalon greqishtes se vjetër në të gjitha drejtimet, si për nga pastërtia e rrënjës, pastërtia morfolo-gjike dhe sintaksa e qartë”. [13] Në fund të tyre, e thotë qartë se “greqishtja dhe latinishtja vijnë nga shqipja”.[14]

Në fund, po e themi se krijimi i shënimeve për librin e Sulejmon Matos “Vëzhgime mbi lashtësinë e Gjuhës Shqipe”; dhe pasurimi i këtyre faqeve me thënie të shkencëtarëve të ndryshëm e herë herë edhe kontradiktor, ka qenë për autorin “një obligim qytetar”, siç e thotë ai, i cili, në përfundim e nxjerrë edhe konstatimin e vetëm se fiset ilire kanë qenë popullsia e madhe dhe më e hapur në Europë. Vlenë të përmendet kjo thënie e Kreçmerit:

“Një pjesë e ilirëve doli nëpër Helespond (Dardanele) dhe Propontis në Azinë e Vogël, (se)pse Dardanët e trojës të cilët përmenden prej Homerit bashkë me trojanët, janë si duket një pjesë e fisit ilir të dardanëve”.[15]

Pastaj, prej dardaneleve të Turqisë, pas luftës së Trojës dhe shkatërrimit të saj definitivisht nga dredhia e Odiseut, nga e cila mbetet kurdoherë nëpër histori “Kali i Trojës”, që e rrënoi nga mbrenda kalanë e pasur të saj, kanë ardhur në Gadishullin italik etruskët, që janë toskët, dhe aty kishin tjerë nga iliria, ligurët, venetët, mesapët, japigët, panonëve, retët, keltët, etj. së bashku me 10`000 nënshkrimet e tyre dhe librat e shkruara, por ato nuk dihet se ku kanë mbetur apo ku janë “zhdukur”. Alfabeti etrusk (toskë) është forma e dytë e shkrimit të gjuhës shqipe. Do ta cekin edhe njëherë në këtë pjesë.

Vlenë të theksojmë thënien e Sulejman Matos, se “problemet e lashtësisë së gjuhës shqipe janë të pakta (të panjohura dhe të pastudiura, B.A.!) dhe janë të ngritura mbi dëshmi dhe hipoteza. Askush (nuk) e mbronë dot tezën se gjuha shqipe është gjuhë foshnjore e njerëzimit (në vend se të thuhet gjuha e parë, apo gjuha mëmë), ashtu si, askush nuk ka të drejtë ta zbeh këtë tezë pa argumente shkencore”. [16] Kjo është thënia përfundimtare e këtij libri.

Vërtetë gjuha shqipe ka mbijetuar dhe u ka rezistuar kulturave të lashta, perandorive e fqinjëve tanë, armiqve më të rrezikshëm deri në kohën tonë.

Nuk do mend të theksojmë edhe njëherë se gjuha shqipe nuk ka qenë gjuhë semitike, por ka qenë gjuhë japetike. Që në fillim duhet të cekim fjalët kolosale të Spiro Kondës, se gjuha shqipe bënë pjesë në bashkëfisërinë (homoethinë) japetike dhe populli që e përdorë këtë gjuhë nuk ka qenë një popull semitik, por popull jo semitik. [17] Ai është populli paragrek dhe më i vjetri në tërë Gadishullin Yllirik, e rrjedhën e Danubit, deri në Hallstatt.

Disa gazeta elektronike deri te Qendra e Studimeve Albanologjike/Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, i mbushin me shkrime të tilla e libra, ndër të tjera i nxjerr edhe dy vepra të “mëdha” nga Kolec Topalli.[18] Ai e hedh gjuhën shqipe “kalkë” të gjuhëve greke, turke, latine dhe sllave, të cilat janë krijuar prej shqipes, si të porositura prej armiqve më të mëdhenj të kombit shqiptar, dhe për t`ia zënë frymën kështu këtij kombi, të cilët sa luftëra i udhëheqin prej forcës së djallit, për shkatërrim të çështjes shqiptare.

Po e marrim me këtë rast një video dokumentare,[19] të realizuar nga ana e Kol Markut, një studiues i vërtetë historik dhe i gjuhës shqipes, e cila është një intervistë me studiuesin Fredi Balaj, të titulluar "Thesare Gjuhësore", pikërisht autorin e veprës "Gjuha që bota flet dhe simbolika e germave", e hedh poshtë me prova shkencore të ashtuquajturën "Fjalorin Etimologjik të Gjuhës Shqipe" të të ndjerit Kolec Topalli, botim i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, me metodat e imponuara e të verbëta të studimit, i cili, nuk e njeh parahistorinë e gjuhës shqipe. Kolec Topalli e nxjerr gjuhën shqipe si "kopje" të gjuhëve më të vona. Kjo nuk është e vërtetë!...

Në të vërtetë, Aleksander Hasanas (Mili Butka) latinishten e nxjerrë me fakte si “nëngjuhë të gjuhës shqipe”, duke e njohur mirë etimologjinë e fjalëve të “gjuhës mëmë”, të shqipes. Gjuha e parë e njerëzimit është gjuhë me rrënjën X (iks), gjuhë e parë e Yllit më Madh, është gjuhë e tij hyjnore. [20]

As gjuhët e tjera nuk i kanë dhënë gjuhës shqipe, por ato kanë marrë tekstualisht prej saj. Kolec Topalli, si dhe të tjerë, që nuk i njohin aspak ligjet etimologjike të gjuhës shqipe, nga lashtësia, shkruajnë kështu. Në vend se të pranojnë siç ka qenë gjuha shqipe me rolin e saj të pazëvendësueshem për gjuhët e kulturën e lashtë të njerëzimit, mundohen të "justifikojnë" në njëfarë forme hipotezat e veta, me gjëra të pavërteta, sikur “shkencore”.

Se gjuha shqipe është baza e gjuhëve indo-europiane apo indo-gjemane na dokumeton me të gjitha mundësitë e tija studiusi dhe oponionisti shqiptar, Fredi Balaj, në të dy vazhdimet e gjëra në rrjetin elektronik, Pjesa e parë dhe Pjesa e dytë,[21] në demantim të veprave si këto, të cilat i vumë në spikamë...

Kështu shkruajnë edhe të tjerë, me gabime të mëdha e mjaft trashanike, si tradhëtari Mustafa Nano, i cili nuk ka turp të thotë se “shqiptarët nuk janë pasardhës të ilirëve”, [22] por ne po e marrim një thënie nga artikulli i Brilant Gashit, të thënë prej Nikolla Jorgës, i cili pohon se “populli shqiptar së bashku me baskët, janë më të vjetër në Europë”, pa marrë parasysh gabimin e rastësishëm të gazetës “ilirida-online” apo të ndonjë tjetri, e cila na pohon se “alfabeti i Kadmit” është “me origjinë pellazge”, edhe pse botërisht dihet se i quanin pellazgët dhe iliro-shqiptarët, që nuk e mësonin shkrimin fenikas, si “barbarë”. Dihet se alfabeti fenikas ishte semito-egjyptian.

Tërë gjuha shqipe me të cilën e kanë folur Yllirët, Illyrët dhe shqiptarët përpara tyre, ka qenë jo semitike. Alfabeti i Kadmit e ka zëvendësuar me dhunë e gënjeshtra alfabetin e pare diellor, siç e quan Xhemajl Gashi, apo alfabetin simbolik, siç e quajnë të tjerët dijetar, prej Linearit A e B e deri sa kur të pranohet botërisht, se alfabeti i Kadmit ka hy me qëllim që të largojë mendjen njerëzore nga origjina e vërtetë e gjuhës shqipe.

Albanë janë quajtur për shqiptarët dhe prej vëllaut të tretë të Ilirit, Keltit, ata që e krijuan alfabetin e parë simbolik, al-fa-be-tin e parë, AL-B(e)-ANË, ana nga e cila janë krijuar shkronjat e para, ALB, prandaj quhet sot e kësaj dite “Schwäbische ALB”, në Hallstatt, dhe ALBA-LONGA në Romë, të cilët i ka krijuar populli i vjetër Yllir, e askush tjetër, pra shqipfolësit, prej SHQIPES, e jo tjetër! Albanët e vjetër kanë qenë edhe albanët e Trojës.

Alfabeti etrusk (toskë) dallon diametrikalisht nga shkrimi “grek”, sepse ai fillon nga ana e djathë dhe e mbaron rrjeshtin në anën e majtë. Prej shkrimit etrusk (toskë) ka lindur edhe shkrimi i vjeter arab, të cilit do t`i kthehemi, në shkrimin vijues.

Po e them se Diellin e kishim simbol të veçantë (shikoni po deshët edhe Piramidën e Diellit, në Bosnjë, 20`000. vjet p.e.s.!) dhe fjalën e parë; atij i jemi falur të gjithë Ylliret/Ilirët; e nderonim si ZOT, sepse ai ishte Yll që jepte JETË, por edhe DIGJTE-kur bënte vapë; ishte Ylli më i vogël pranë tokës, në qendër të sistemit diellor, pra galatikës sonë. E nderonim Yllin dhe na quanin YLLOR, jo illyrian, por yllirijan! Këte, e kemi mjaft të qartë...

“Etruskët janë njohur me emrin Tiranë ose Tyrhenian, pas emrit të udhë-heqësit etrusk, Tyrsenus”- thotë Aleksander Hasanas,[23] të cilët quheshin se janë banorë të hershëm të Tiranës së vjetër, e cila ende nuk është gjetur.

Në këtë diskutim ndërlidhen disa mendimtarë, pro e kontra. Po e marrim në këtë rast Nezir Shalën, në të cilën thuhet se TIRAS ishte djali i shtatë i Jafetit (Japhetit, e Japheti ishte djali i parë i Noas, i Nuhës/Nuhit. Këta emra janë emra tradicional të shqiptarëve, pra mos e harroni këtë emër, në të tri format: Noa, Nuhi dhe Nuha!). Japfeti, thuhet në sqarim se e kishte në ponësi Europën.[24] Kjo thënie na e hedh syrin nëpër tërë kontinentin. Ai e lidhë në versionin anglisht me Japheth`s-International Standard Version. 

Dhe, kur ta shikojmë të tëren, duke mos e harruar thënien lapidare të Spiro Kondës, të cilën e kemi shkruar, gjuha shqipe bënë pjesë në bashkëfisërinë japetike, pra të Japfetit. Ne, e kemi në studim pjesën e dytë, libri i dhjetë, kapituli i parë, i dytë dhe i tretë, për etruskët (toskët).[25] Atëherë e mbyllim diskutimin me thënien e Ciceronit (Mark Tulit) për historinë, e cila “është dëshmitari i epokave”, “është pisha e së vërtetës”, “është lajmëtari i lashtësisë”.[26]

E vërteta është një, ndërsa e pavëteta është e pakufishme. Kur ndeshet ajo me të vërtetën, bie e plandosur, bie për dhé, dhe nuk ndëgjohet tjetër...

---

[1] Shikoni edhe njëherë faqen tonë, dhe artikullin „Paleolitiku i parë dhe evoluimi i njeriut të parë nëpër Evropë-III/Nga mediat elektonike dhe veprat“, i boturar nëpër gazeta elektronike, si psh. në http://maqedoniashqiptare.com/2017/09/paleolitiku-i-pare-dhe-evoluimi-i-njeriut-neper-evrope-iii/ .

[2] Shiko veprës e Mili Butkës (Aleksander Hasanas), „Kodi i gjuhës shqipe/Etimologji“, Magus, Tiranë 2017, në faqet 204-205.

[3] Shikoni po aty, e njejta faqe, 205.

[4] Sulejmon Mato, „Në kërkim të rrënjëve“, Botimet Dudaj, Tiranë 2005, faqe 44.

[5] Te Sulejman Mato mund të bëhët një sugjerim, se asnjë nga veprat që ka nxjerrë citate nuk është sqaruar me fusnota se cilat janë këto vepra, prej cilës faqe janë nxjerrë këto thënie, prej cilës shtëpi botuese, në cilin vit e në cilin vend janë botuar ato. Këtë vërejtje mund ta bartë mbi vete Sulejman Mato, por edhe botuesit e dy veprave të tij. Ne po e themi më tutje faqet e librit të Sulejmon Matos, prej të cilit janë nxjerrë këto thënie…

[6] Sulejman Mato, “Vëzhgime mbi lashtësinë e Gjuhës shqipe”, pa shtëpi botuese, Tiranë 2015, faqe 75.

[7] E njëta vepër, faqe 76.

[8] Po atje, faqe 62.

[9] Po aty, faqe 174.

[10] Po aty, e njëjta faqe.

[11] Në të njëjtën faqe.

[12] Po aty, faqe 58.

[13] Po aty, e njëjta faqe.

[14] Po aty, faqe 59.

[15] Në „Pasthënie“, faqe 192.

[16] Me këtë thënie mbyllet vepra, faqe 196.

[17] Shikoni edhe njëherë Spiro Konda, në veprën e tij, “Shqiptarët dhe problemi pellazgjik”, Shtëpia Botuese EUGEN, Tiranë 2011, faqe 485-486.

[18] Mos i pafshi ju si ne këto vepra antishqiptare, me tituj të mëdhenj, “Sistemi foljor i gjuhës shqipe” dhe “Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe”, të të ndjerit Kolec Topalli.

[19] Shikoni videon dokumentrare të Kol Markut me Fredi Balajn, një inxhinier, një studius i gjuhës shqipe dhe oponionist “Thesare gjuhësore”, të dhënë me një komentim edhe në profilin tim, https://www.youtube.com/watch?v=TDYsmDYg_3E&fbclid=IwAR3BU_8CvZ-w8Waq5dPlo5Y6rixh8rI6qRGFbSfuXQ5SCC9mTE4qYnAaPk8.

[20] Shikoni Mili Butka (Aleksander Hasanas), “Kodi i Gjuhës Shqipe/Etimologji”, vepra e cituar, faqet 218 e 227.

[21] Intervistat e dhëna në rrjetin elektronik të Fredi Balajt, „Gjuha Shqipe është baza e gjuhëve indoeuropiane”, Pjesa e Parë dhe Pjesa e Dytë, Mars 2018, në https://www.youtube.com/watch?v=KSAzfMt4XGY , https://www.youtube.com/watch?v=u8kldqwP8wo&t=21s&fbclid=IwAR2yliNpdaTBSvhoZq2gF-8JL8v1aZi99HXp1IlgWkmDZB3l1reSp8wH_fA.

[22] Shikoni shkrimin e Brilant Gashit, p.sh. në gazetën elektronike „Një komb”, “Mjaft më me shpifje. Ilirët janë të parët tanë”, në http://www.njekomb.com/?p=23009,

[23] Shikoni profilin personal të FB të Aleksader Hasanas, të datës 13.01.2019, në http://www.facebook.com/Aleksander Hasanas, mbi Etruskët.

[24] Shikoni po aty, te Aleksander Hasanas, për Nezir Shalën.

[25] Shikoni Pjesën e dytë, kapitujt I, II, III, të verpës së Spiro Kondës, prej faqes 295 e deri në faqen 366.

[26] Në fund të veprës së Spiro Kondës, faqe 500.